Gökyüzündeki İlk Kadın: Aida’nın Gizli Serüveni

1903 yılının ılık bir Haziran sabahıydı. Paris’e ailesiyle tatile gelen 19 yaşındaki Amerikalı Aida de Acosta, hayatını sonsuza dek değiştirecek bir karşılaşma yaşadı. Karşısındaki adam, gökyüzünün efsanevi ismi Alberto Santos-Dumont’tan başkası değildi. O dönemde bir kadının değil uçması, sokakta tek başına yürümesi bile bazen yadırganırdı. Ancak Aida, Santos-Dumont’un o küçük, sevimli zeplini “No. 9 La Baladeuse”yu görünce büyülenmişti. Brezilyalı mucit, bu genç kızın gözlerindeki ışıltıyı fark etti ve ona imkansızı teklif etti:
“Kendi başına uçmak ister misin?”
Aida, sadece üç dersin ardından o devasa makinenin kumandasına geçti. Brezilyalı zeplin tasarımcısı Alberto Santos-Dumont’un eğitimiyle de Acosta, Santos-Dumont’un bisikletle altından verdiği el işaretlerini takip ederek zeplini Paris’ten Bagatelle’e uçurdu. Bir polo sahasına indi ve Amerika Birleşik Devletleri ile İngiltere arasındaki önemli bir maçı yarıda kesti. Maçtaki arkadaşlarının ciddi uyarılarına ve kalabalığın itirazlarına rağmen de Acosta, maçtan sonra zeplinle güvenli bir şekilde Paris’e döndü.

Bir kadının motorlu bir hava aracını ilk kez kullanması basında büyük bir öfkeye yol açtı ve de Acosta’nın ebeveynlerini şoka soktu, çünkü onlar bir kadının adının gazetelerde yalnızca iki kez görünmesi gerektiğine inanıyorlardı: ‘Evlendiğinde ve öldüğünde…’ Aida’nın ailesi, kızlarının bir “hava cambazı” olarak anılmasının onun saygınlığını ve evlilik ihtimallerini bitireceğinden korktu. Babası dehşete kapılmıştı. Santos-Dumont’a yalvararak bu kızının isminin asla basına sızmamasını istedi.

Otuz Yıllık Sessizlik

Aida, gökyüzünün tadını almıştı ama ailesi için o kanatları kırmayı kabul etti. İsmi basından sır gibi saklandı. Tam 30 yıl boyunca bu sırrı kimseye anlatmadı. Taa ki 1930’lu yıllarda bir akşam yemeğine kadar. Aida, hayatının en güzel anısını, kocasına ve Teğmen George Calnan adında genç bir deniz subayına bu hikayeyi anlatana kadar her şeyi gizli tutmayı başardılar. Ve bir süre sonra bu olay basına yansıdı. Akron Beacon Journal’ın havacılık editörü Helen S. Waterhouse, hikayenin ayrıntılı bir anlatımını Temmuz 1933’te Sportsman Pilot’ta yazdı. Geç de olsa, Aida havacılık tarihinde yerini aldı.

Aida de Acosta

28 Temmuz 1884 doğumlu Aida’nı Kübalı babası Ricardo de Acosta, buharlı hat yöneticisi ve şeker rafinericisiydi; İspanyol olan annesi ise iddiaya göre İspanyol Alba düklerinin soyundan geliyordu. Aida iki iyi evlilik yaptı. 1908’de Oren Root III ile evlendi; 1922’de boşandılar. Bir oğulları, Oren Root IV (1911-1995) ve bir kızları Alva de Acosta Root oldu. 1927’de evlendiği ve 1947’de boşandığı Albay Henry S. Breckinridge, Woodrow Wilson döneminde savaş bakan yardımcısıydı.

1922’de glokomdan olan Aida’nın bir gözün görme yeteneğini kaybetti ama Dr. Wilmer’in bakımı diğer gözünü kurtardı. Bu olay 1925’te ABD’deki ilk göz enstitüsü olan Johns Hopkins Hastanesi’ndeki Wilmer Göz Enstitüsü’nün kuruluşunu finanse etmek için 3 milyon dolar ile sonuçlanan bir bağış toplama kampanyası düzenlemesine ilham verdi. 1945’te ABD’deki ilk göz bankası olan New York’taki merkezin genel müdürü oldu.

Aida 26 Mayıs 1962 yılında 77 yaşında New York’da hayata veda etti.